Openingsuren

  • Dinsdag: 14:00 tot 16:00
  • Donderdag: 14:00 tot 16:00
  • Zaterdag: 10:00 tot 14:00
Cultuurparticipatie
De Zuidpoort en cultuurparticipatie: Visietekst PDF Afdrukken

De Zuidpoort heeft een maandelijkse werkgroep “Cultuur”. Gemiddeld nemen er een twintigtal mensen aan deel. Deze werkgroep hanteert geen strakke afbakening van het thema cultuurparticipatie (omdat alles cultuur is).

Uiteraard worden er uitstappen opgezet maar het is niet de bedoeling van deze groep om uitsluitend recreatief te werken. Beleidsbeïnvloedend werken is immers een belangrijk luik vanuit de zes criteria waaraan verenigingen waar armen het woord nemen, moeten voldoen.

Bovendien spreekt het voor zich dat participatie niet ernstig kan genomen worden indien er geen structurele verankering wordt bedoeld.

Ten slotte: deze werkgroep staat open voor iedereen die constructief wil meewerken aan cultuur tout court.

Het samenwerkingsverband met de werkgroep “Cultuur voor iedereen” stelt de Zuidpoort zich als volgt voor:

Enerzijds deelname aan de grote werkgroep die in KRAS voornamelijk praktische informatie voorstelt en anderzijds deelname aan de stuurgroep die voornamelijk structurele zaken opvolgt. De Zuidpoort ziet zich graag in deze stuurgroep vertegenwoordigd door een tandem gevormd door vrijwilligers. Dit laatste heeft uiteraard te maken met het accent van structurele participatie.

 
 
Cultuurparticipatie als maatschappelijke betrokkenheid PDF Afdrukken

 

Indien je over geen bal beschikt kan het moeilijk zijn om te leren voetballen; om er te leren van houden moet je het zélf ook eens kunnen doen. Daarna kan iemand er zelf over beslissen of hij of zij er verder op ingaat of niet.

 

Cultuur is de mogelijkheid krijgen om zelf te kunnen kiezen. Een dure cultuur is een úítsluitende cultuur, dus een arme cultuur.

Rijkdom is met echte mensen van welke kleur of cultuur dan ook willen delen wat je kunt delen. Cultuur is de basis van solidariteit; durven kiezen voor het andere voorbij jezelf. Kunnen genieten van de muziek en de dans van anderen.

Cultuur is gastvrijheid; met mensen en dingen het beste van jezelf willen delen. Dit kan de mens evengoed terugvinden in een theatervoorstelling als in het samen bereiden van een maaltijd.

Cultuur maakt het mogelijk om deel te zijn van een groter geheel en het mogen ervaren van de nabijheid van anderen.

Cultuur is, inderdaad, verbondenheid en waardering voor wat anders is dan je eigen leefwereld.

 

Maar in het bijzonder voor mensen in armoede, mensen die sociaal-maatschappelijk worden uitgesloten, ook structureel in posities van kansarmoede worden gedwongen, blijft cultuurparticipatie een eerder weinig uitgewerkt grondrecht.

Er is een welhaast overdonderend aanbod. Dat wel. Gratis naar dit en gratis naar dat. Het zijn mogelijkheden. Dat wel.

Het zou boeiend kunnen zijn om de effecten van dit “welhaast overdonderend aanbod” eens naderbij te bekijken in verband met het sociaal en maatschappelijk betrekken van mensen in armoede.

Cultuurparticipatie is nog te vaak gestoeld op een eenmalig aanbod (denk aan de goedkope filmtickets waarnaar de mensen blijven terugvragen). Ook in Gent wordt nu gewerkt aan een cultuurkaart (zeg niet: “kansenpas” maar “cultuurkaart, als het ware) zodat een aantal aanbiedingen structureel verankerd kunnen worden.

Het blijft evenzeer vanzelfsprekend dat mensen in armoede bij het uitdenken van een cultuurkaart voortdurend betrokken worden.

 

Goed ook dat er mensen zijn die vrijwillig hun vaardigheden delen met mensen die op meerdere levensdomeinen worden uitgesloten. Dit is hun manier om een stuk van hun cultuur te delen. Dit delen werkt uiteraard in beide richtingen; mensen die niet in armoede leven krijgen ook veel terug. De inspiratie én de rijkdom om in samen-zijn met de anderen zin te geven aan het eigen bestaan.

Ten slotte denk ik, samen met mensen in armoede en uitsluiting, dat wij, ook vanuit de Zuidpoort, in verbondenheid, het leven ruimte en tijd willen geven om ons goed te voelen bij elkaar. Als een deelhebben aan én een ontmoeten van mogelijkheden.

Als een samenzijn. Als een naar elkaar luisteren. Niet aan de rand maar in het hart van de samenleving.

 

We moeten evenwel de koude koffie niet gaan uitvinden! Mensen in armoede, mensen die uitgesloten worden hebben het niet eenvoudig om zomaar op goedbedoelde aanbiedingen in te gaan. Sommigen wel, velen eerder niet. Waarom?

Er zijn cultuurdrempels die zonder toegeleiding en ondersteuning niet genomen kunnen worden. Desalniettemin zijn toeleiding en ondersteuning het resultaat van een samenwerking van kwetsbare en solidaire mensen.

 

Een niet onaardige insteek voor een gesprek over cultuurparticipatie is dan ook enkele cultuurdrempels te blijven evalueren door mensen zélf het woord te geven. Altijd opnieuw en opnieuw. Omdat menselijke creativiteit én kwaliteit niet te meten of te tellen zijn.

Omdat cultuur van alles en iedereen is- en altijd van alles en iedereen blijft!
 
Cultuurparticipatie binnen en buiten de Zuidpoort PDF Afdrukken

Bondige omschrijving van enkele inspraakprojecten.

 

Werkgroep cultuur van de Zuidpoort

 

Maandelijkse vergadering waar we met tien tot vijftien mensen het cultuuraanbod kritisch doorlichten, wat verduidelijking bieden i.v.m. structurele participatie (afsprakennota vrijetijdsparticipatie stad Gent - wat is dat nu eigenlijk?) en waar wij besluiten met een rondje. Het rondje is een prima methodiek om de werkgroep te verfijnen: mensen kunnen zelf bijsturen/invullen van wat zij van een werkgroep cultuur verwachten.

Interessante teksten hieromtrent:

  • “Cultuurparticipatie als maatschappelijke betrokkenheid”. Een tekst geschreven naar aanleiding  van het tienjarige bestaan van de Zuidpoort.
  • Een verslag van de werkgroep cultuur. Iedere deelnemer krijgt een exemplaar; uiteraard liggen er extra exemplaren in de ontmoetingsruimte.

 

Werkgroep cultuur/vrije tijd voor iedereen van “Stad Gent-Dienst Kunsten”


Tweemaandelijkse vergadering. Andere locatie dan de Zuidpoort; toch vijf tot acht deelnemers vanuit de Zuidpoort. Ook hier wordt het cultuuraanbod gewikt en gewogen. Even belangrijk waren de momenten waarbij de “Afsprakennota vrijetijdsparticipatie stad Gent” vanaf de ontwikkelingsfase werd opgevolgd en toegelicht. Momenteel leggen we de focus op de “kansenpas”.

Kernnetwerk Vrijetijdsparticipatie


De “Afsprakennota vrijetijdsparticipatie stad Gent” wordt opgevolgd door een stuurgroep (waarbinnen de Zuidpoort vertegenwoordigd wordt door KRAS en de Gentse Overleg Tafel). De eindredactie ligt bij Marijke Leye van Stad Gent-Dienst Kunsten. De Zuidpoort ziet uiteraard het belang in van netwerken en koepels maar evenzeer de noodzaak van autonomie en een eigen profiel. Daarom heeft de Zuidpoort steeds aangedrongen op inspraak. Door mensen van de “doelgroep” rechtstreeks te betrekken bij besluitvorming en communicatie (immers: in de stuurgroep zelf zetelen geen mensen met eigen ervaringen in armoede en uitsluiting). Daarom worden de conclusies van de stuurgroep, voordat deze de wereld ingestuurd worden, voorgesteld aan het “kernnetwerk vrijetijdsparticipatie”, waarin de Zuidpoort wel duidelijk aanwezig is met mensen van de “doelgroep”. Bedoeling is dat de hier verkregen informatie in de werkgroep cultuur van de Zuidpoort wordt teruggekoppeld - niet door de “groepswerker” maar door de mensen zélf. Dit zegt een en ander over hoe de Zuidpoort in relatie staat t.o.v. de basisinsteek van “een vereniging waar armen het woord nemen”. Het kernnetwerk komt tweemaandelijks samen.


Samenwerking met het Designmuseum

 

Samen met het Designmuseum heeft de Zuidpoort een pilootproject opgezet. Musea zijn hoogdrempelig voor veel mensen: we werkten samen een interactief programma uit om verschillende doelgroepen vertrouwder te maken met musea. Een tiental mensen van de Zuidpoort werkte mee.

Het Designmuseum stelde ons in staat het museum te gebruiken als decor voor de Zuidpoort-dvd, wat mooi en minder voorspelbaar beeldmateriaal opleverde.

Nu staat er een nieuw project op stapel. Samen met de mensen gaan wij een “Zuidpoortkast” maken die onze presentaties en getuigenissen buitenshuis moet ondersteunen; iets interactiever dan de klassieke folders. Om mensen in armoede en uitsluiting te blijven opzoeken en bereiken kan men immers niet blind afgaan op eigen “vanzelfsprekendheden”.

 

Vereende Kracht. Een bijzonder samenwerkingsverband.

 

Twee jaar terug pakte de Zuidpoort uit met een sociaal artistiek project: “Vlieglessen van een vlegel”. Gedichten geschreven door mensen in armoede (zelfbeeld en natuurlijke competenties). Van meet af aan heeft de Zuidpoort breder gedacht en het project gezien als meer dan een louter Zuidpoortgebeuren. Twee KRAS-diensten, ’t Geraarke en Toontje, werden hierbij betrokken. Deze organisaties bieden voornamelijk voedsel- en kledingondersteuning. Zij hebben geen thematische werkgroepen maar bereiken mensen in armoede op de meest laagdrempelige manier. Mensen die in geen enkele vereniging, bijvoorbeeld “waar armen het woord nemen”, terug te vinden zijn. De Zuidpoort besloot om op pad te gaan. Er werd een ervaringsdeskundige armoedebestrijding ingeschakeld.

Na het project “Vlieglessen van een vlegel” hadden we een vrij grote groep bij elkaar gebracht. Inderdaad: hoe moesten we verder? We besloten enkele ontmoetingsateliers uit te bouwen onder de noemer “Vereende Kracht”.

Momenteel hebben we “Happen & Klappen”, het culinaire luik (met vijftien vaste deelnemers uit de Zuidpoort, Toontje en ’t Geraarke). Bij rommelmarkten (Toontje en ’t Geraarke) en momenten van voedsel/kledingondersteuning biedt de groep kwalitatieve hapjes en klapjes aan de bezoekers (grote respons- gemiddeld vijftig personen kunnen in een vrijblijvende sfeer aangesproken worden).

"Kransen en Kralen”, het recreatieve luik, was oorspronkelijk bedoeld om “Happen & Klappen” te ondersteunen maar heeft zich weten te verzelfstandigen. Gedurfd was wel om “Kransen & Kralen” zonder “Happen & Klappen” in het aanbod te brengen op een ogenblik waar geen voedselondersteuning/permanentie werd gegeven (woensdagnamiddag - kans voor vrouwen en kinderen om met elkaar, bij koffie en gebak, ook zichzelf uit te wisselen). Een dergelijke sessie brengt toch ook zo’n twintig mensen bij elkaar.

“Geuren & Kleuren” zou een derde luik kunnen worden (een kaarsenateljee dat erg succesvol bleek bij enkele proefmomenten). Wij werken aan de betaalbaarheid van dit aanbod.

 

Deze ontmoetingsateliers zijn eigenlijk springplanken: doorheen de gesprekken worden meer thematische accenten aangevoerd en beluisterd. Het blijft uiteraard laagdrempelig en op het tempo van de mensen zélf. Bijvoorbeeld: er is een vrij groot aanbod “vrijetijdsparticipatie” dat heel veel mensen in armoede en uitsluiting niet of nauwelijks bereikt. De ervaringsdeskundige armoedebestrijding (“het gaat niet om mensen in armoede te mobiliseren maar deze te pogen te bereiken”) gaat op zoek naar mogelijkheden om een en ander met elkaar te verbinden. “Happen & Klappen” is vanaf september 2009 tweemaandelijks op pad, net zoals, waarschijnlijk, “Geuren & Kleuren”. Dit levert maandelijks een grotere activiteit op. “Kransen & Kralen” zal maandelijks plaatshebben. De ontmoetingsateliers vormen één geheel binnen bovenstaand samenwerkingsverband waar mensen in armoede het woord kunnen nemen…

We verwijzen u graag naar nog andere teksten:

  • verslag “Happen & Klappen”.
  • verslag “Vereende Kracht”
  • visietekst "Vereende Kracht”.
  • Poëzieboek “Vlieglessen van een vlegel”.